Logo JWP Rzecznicy Patentowi
  • Ochrona IP w prawie karnym
Coraz częściej uprawnieni z patentów, praw ochronnych na znaki towarowe czy twórcy utworów poszukują alternatywnych w stosunku do procesu cywilnego środków prawnych gwarantujących ochronę przysługujących im praw. Takie możliwości stwarzają w określonych przypadkach przepisy prawa karnego. Gdy dochodzi do wypełnienia ustawowo określonych znamion konkretnego typu czynu zabronionego naruszyciel praw wyłącznych może być uznany za sprawcę przestępstwa i pociągnięty do odpowiedzialności karnej.

Zanim jednak dojdzie do wydania przez sąd karny prawomocnego wyroku w sprawie, konieczne jest przeprowadzenie postępowania karnego. Na każdym z jego etapów zasadne jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, którym może być adwokat lub radca prawny. Jako że przestępstwa przeciwko prawom własności intelektualnej należą do grupy przestępstw gospodarczych, w toku procesu konieczne jest posiadanie nie tylko doświadczenia procesowego, ale również gruntownej wiedzy z zakresu szeroko rozumianego IP, w tym jego aspektów technicznych.

W kancelarii JWP zespół ekspercki do spraw karnych w IP tworzą profesjonalni pełnomocnicy posiadający uprawnienia adwokacie, radcowskie i rzecznikowskie, a ponadto dysponujący doświadczeniem praktycznym, technicznym i przygotowaniem naukowym w zakresie szeroko rozumianych praw własności intelektualnej.

Zespół do spraw ochrony IP w prawie karnym oferuje usługi w zakresie:
  • profesjonalnego zastępstwa procesowego w sprawach karnych z zakresu IP przed sądami powszechnymi, w tym w charakterze obrońcy oskarżonego oraz w charakterze pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego;
  • profesjonalne zastępstwo procesowe przed Sądem Najwyższym w zakresie postępowań kasacyjnych;
  • profesjonalne zastępstwo procesowe w zakresie postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu dotyczących skarg na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego w sprawach karnych z zakresu IP, w tym skarg na przewlekłość postępowania karnego;
  • prowadzenie postępowań w oparciu o przepisy ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary;
  • prowadzenia mediacji w sprawach karnych;
  • sporządzanie specjalistycznych opinii prawnych z zakresu karnoprawnej ochrony IP, w tym dotyczących projektów wynalazczych, znaków towarowych, praw autorskich i praw pokrewnych, know-how, chronionych odmian roślin;
  • prowadzenie szkoleń dotyczących karnoprawnej ochrony praw na dobrach niematerialnych z uwzględnieniem specyfiki różnych branży, m.in. filmowej, wydawniczej, kreatywnej.
    a

Dowiedź się więcej o ochronie IP w prawie karnym na blogu „Wszystkie prawa zastrzeżone”: „O przestępstwach w świecie własności przemysłowej” .

FAQ

O tym, czym i w jakim zakresie dane prawo własności intelektualnej jest chronione na gruncie prawa karnego decydują przepisy prawa. Z uwagi na fakt, że przestępstwa przeciwko szeroko rozumianemu IP mają charakter pozakodeksowy (zostały unormowane poza ustawą – Kodeks karny), należy ich szukać bezpośrednio w ustawach, które regulują jednocześnie sposób nabycia oraz treść poszczególnych praw chronionych. W tym zakresie można wskazać, że prawnokarnej ochronie podlegają:

  • utwory (art. 115-1181 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych);
  • wynalazki, wzory użytkowe oraz wzory przemysłowe (art. 303-304 i 307 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej);
  • znaki towarowe (art. 305 i 308 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej);
  • chronione odmiany roślin (art. 37 i 37a ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin);
  • know-how (art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).

Nie. Tylko te zachowania sprawcy, które wypełniają jednocześnie wszystkie ustawowe znamiona danego czynu zabronionego, mogą być uznane przez sąd za przestępstwo. Jednak to nie wszystko. Czyn zabroniony musi się ponadto charakteryzować społeczną szkodliwością, a sprawcy musi zostać przypisana wina. Dopiero łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek pozwala na uznanie, iż w danym przypadku doszło do popełnienia przestępstwa.

Nie można porównywać zasad ponoszenia odpowiedzialności cywilnej (odszkodowawczej) z podstawami odpowiedzialności karnej. Inne są ich przesłanki oraz założenia. Co jednak istotne, współczesne prawo karne coraz szerzej realizuje także funkcję kompensacyjną. Dzięki temu możliwe jest dochodzenie w procesie karnym obowiązku naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W tym zakresie sąd karny stosuje bezpośrednio przepisy prawa cywilnego.

Postępowanie karne ma charakter dwuinstancyjny. Oznacza to, że wyrok zapadły przed sądem pierwszej instancji jest nieprawomocny do czasu upłynięcia terminu na wniesienie  środka odwoławczego przez strony postępowania. W przypadku, gdy jedna z nich złoży apelację od pierwszoinstancyjnego orzeczenia, wówczas dopiero wyrok sądu drugiej instancji rozstrzyga sprawę ostatecznie i korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Możliwe są jednak sytuacje, w których sąd odwoławczy uchyli wyrok sądu pierwszej instancji i przekaże mu sprawę do ponownego rozpoznania. Od wydanego wówczas wyroku ponownie przysługuje środek odwoławczy w postaci apelacji

Warto również pamiętać, że od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje w niektórych sprawach kasacja do Sądu Najwyższego, który przed jej rozpatrzeniem może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia. Postępowanie w tym zakresie nie dotyczy jednak okoliczności faktycznych, a jedynie rażących naruszeń norm prawa karnego, które mogły mieć miejsce w trakcie trwania postępowania karnego.

Prawomocne skazanie przez sąd karny stanowi podstawę wpisu do Krajowego Rejestru Karnego. Co równie istotne, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Ułatwia to znacząco pokrzywdzonemu dochodzenie roszczeń związanych z popełnieniem przestępstwa na drodze cywilnej.

Zgodnie z przepisem art. 393 § 3 Kodeksu postępowania karnego mogą być odczytywane na rozprawie wszelkie dokumenty prywatne, powstałe poza postępowaniem karnym, w szczególności oświadczenia, publikacje, listy oraz notatki. W tym zakresie mieszczą się również prywatne opinie prawne sporządzone dla celów toczącego się postępowania karnego, które mogą mieć status dowodu w sprawie. Na ich podstawie organ procesowy może zapoznać się ze stanowiskiem wyrażonym przez podmiot niezwiązany bezpośrednio z toczącym się postępowaniem.

Należy jednak pamiętać, że opinia prywatna nie została zrównana w świetle przepisów z opinią biegłego. W wypadku konieczności stwierdzenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych konieczne jest zatem dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Przepisy procedury karnej pozwalają natomiast na powołanie osoby sporządzającej opinię prywatną, gdy ma w tym zakresie stosowną wiedzę, jako biegłego ad hoc, czyli osoby spoza listy biegłych prowadzonej przez dany sąd.

Zainicjowanie postępowania karnego, które toczy się z urzędu bądź na skutek wniosku pokrzywdzonego nie wymaga uiszczenia jakichkolwiek opłat.

W prawomocnym orzeczeniu kończącym postępowanie sąd określa, kto i w jakim zakresie ponosi jego koszty. Wydatki powstałe w trakcie jego trwania ponosi tymczasowo Skarb Państwa. Oskarżony, który został skazany, zostaje zobowiązany przez sąd do poniesienia kosztów postępowania, w tym także ewentualnych kosztów opinii biegłych. Konieczne jest również zwrócenie w takiej sytuacji kosztów procesu oskarżycielowi posiłkowemu.

Udostępnij

Skontaktuj się z nami

Nie ma nikogo w tej chwili na Chacie. Ale możesz wysłać do nas maila a my skontaktujemy się z Tobą, jak najszybciej.

Pytania, problemy lub wątpliwości? Chcielibyśmy Ci pomóc!

Kliknij przycisk ENTER, aby wysłać